Bestaande bomen behouden met een Boom Effect Analyse
Ga je bouwen of graven op een projectlocatie waar bomen staan die behouden moeten blijven? Dan is het belangrijk om vooraf te weten welke invloed de geplande werkzaamheden hebben op de wortels, kroon, groeiplaats en stabiliteit van bomen binnen het projectgebied. Met een Boom Effect Analyse worden deze effecten vroegtijdig in beeld gebracht op basis van (schets) ontwerpen. Zo wordt duidelijk welke bomen behouden kunnen blijven, welke risico’s er zijn en welke maatregelen nodig zijn om schade of vertraging binnen het project te voorkomen.
Wat is een Boom Effect Analyse?
Een Boom Effect Analyse, afgekort een BEA, is een deskundig onderzoek naar de invloed van geplande bouw- of graafwerkzaamheden rondom bestaande bomen. Een BEA wordt opgesteld door een gespecialiseerd bureau. Het doel van een BEA is niet alleen om bomen te beoordelen. Het onderzoek laat vooral zien of bomen duurzaam behouden kunnen blijven en onder welke voorwaarden dat mogelijk is.
Wanneer is een Boom Effect Analyse nodig?
Een Boom Effect Analyse is nodig wanneer werkzaamheden invloed kunnen hebben op bomen op of rondom een projectlocatie. Als er bijvoorbeeld in een woonwijk nieuwe elektriciteitskabels of gasleidingen worden gelegd, moeten de effecten van de werkzaamheden op nabijgelegen bomen worden beoordeeld. De gemeente kan bij ruimtelijke plannen en vergunningsaanvragen een BEA eisen om de gevolgen voor bestaande bomen inzichtelijk te maken.
Voorbeelden van situatie waarin een BEA nodig kan zijn:
- Herinrichting van de openbare ruimte
- Aanleg van wegen
- Vervangen riolering, kabels en leidingen
- Sloopwerkzaamheden
- Graafwerk in b.v. wijken
- Werkzaamheden binnen de kroonprojectie van bomen
Een Boom Effect Analyse is vooral vroeg in het proces waardevol. Hoe eerder duidelijk is welke bomen kwetsbaar zijn, hoe makkelijker het ontwerp of de uitvoering daarop kan worden aangepast.
Proefsleuven en GIS kaarten
Op projectlocaties worden proefsleuven gegraven om de ondergrondse situatie in kaart te brengen. Deze smalle sleuven maken zichtbaar of de boomwortels in de praktijk ook echt in het tracé liggen. In theorie komt de kroonprojectie van een boom namelijk vaak overeen met de omvang van het wortelstelsel, maar in de praktijk kan dit afwijken. Daarom wordt met proefsleuven gecontroleerd of een theoretisch knelpunt ook daadwerkelijk een knelpunt is.
Alle gegevens verzamelen en verwerken wij in GIS-kaarten. Deze kaarten geven een gedetailleerd en compleet beeld van het bomenbestand binnen het projectgebied. In de digitale overzichtskaart staat onder meer waar de bomen staan, om welke boomsoorten het gaat en hoe de bomen eraan toe zijn.
Naast een BEA kan Smit Groenadvies ook een werkplan bomen opstellen indien gewenst volgens het Handboek bomen 2026 van Norminstituut Bomen. Hierin staan maatregelen en werkwijzen om bomen duurzaam te beschermen tijdens de uitvoering.
Wat wordt er onderzocht bij bestaande bomen?
Bij een Boom Effect Analyse kijkt de boomdeskundige naar:
- Boomsoort
- Stamdiameter
- Kroonprojectie
- Conditie
- Vitaliteit
- Stabiliteit
- Toekomstverwachting
- Groeiplaats
- Bodem
- Wortelzone
- Ondergrondse ruimte
Het onderzoek kijkt niet alleen naar de boom zelf, maar ook naar de geplande werkzaamheden. Waar komen bijvoorbeeld bebouwing, verharding, graafwerk, opslag, bouwverkeer of ophoging?
Risico’s voor bomen bij werkzaamheden
Als er geen rekening wordt gehouden met nabijgelegen bomen, kan er schade ontstaan. Zo kunnen wortels beschadigd raken door graafwerk, kan bodemverdichting optreden door zwaar materieel en kunnen stam of kroon beschadigd raken. Ook een verandering van de grondwaterstand, ophoging van het maaiveld, te weinig groeiruimte of opslag van materiaal onder de boom kan gevolgen hebben.
Schade aan bomen wordt soms pas later zichtbaar. Naast de schade aan bomen kan ook de voortgang van het project in gevaar komen, bijvoorbeeld wanneer de gemeente geen vergunning verleent omdat de gevolgen voor bestaande bomen onvoldoende zijn onderbouwd.
Hoe helpt een BEA om bestaande bomen te behouden?
Een BEA geeft aan welke bomen behouden kunnen blijven, welke kwetsbaar zijn en welke maatregelen nodig zijn. Zo kan het ontwerp bijvoorbeeld op tijd worden aangepast, kan buiten de wortelzone worden gewerkt en kunnen stam en kroon tijdens de uitvoering worden beschermd.
Een Boom Effect Analyse betekent niet automatisch dat bomen weg moeten. Het onderzoek helpt juist om goede keuzes te maken en bomen waar mogelijk te behouden.
Waarom een groenadviesbureau inschakelen?
Een groenadviesbureau heeft onder andere kennis van bomen, groeiplaatsen, regelgeving en werkzaamheden in de buitenruimte. Daardoor wordt niet alleen gekeken naar de boom zelf, maar ook naar de invloed van het project op de boom en de omgeving.
Smit Groenadvies vertaalt boomtechnisch onderzoek naar praktisch advies. Zo wordt duidelijk welke maatregelen nodig zijn om bomen te beschermen en hoe vertraging in ontwerp, vergunning of uitvoering kan worden voorkomen.
Veelgestelde vragen
Wanneer is een Boom Effect Analyse (BEA) verplicht?
Wat is het verschil tussen een Boom Effect Analyse en een bomeninventarisatie?
Wie voert een Boom Effect Analyse uit?
Kan een Boom Effect Analyse voorkomen dat bomen gekapt moeten worden?
Kan een Boom Effect Analyse ook tijdens de uitvoering worden gebruikt?
Overig actueel
Bestaande bomen behouden met een Boom Effect Analyse
Ga je bouwen of graven op een projectlocatie waar bomen staan die behouden moeten blijven? Dan is het belangrijk om vooraf te weten welke invloed de geplande werkzaamheden hebben op de wortels, kroon, groeiplaats en stabiliteit van bomen binnen het projectgebied.
